Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntem Ve Teknikleri programı-2011

0
585


Somder olarak 8 Ocak 2011 – 12 Mart 2011 tarihleri arasında Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntem ve Teknikleri üzerine program  uygulanmış, program sonunda katılımcılara Katılım Belgesi verilmiştir. Programda emeği geçen yönetim kurulu üyelerimiz Kiraz Özdoğan, Suna Yılmaz, Pınar Akkuş,Mehmet Şeref Aslan  ve eğitimci olarak katılan öğretim görevlilerine teşekkürlerimizi sunuyoruz.

Programın içeriği aşağıdaki gibidir:

ÖZET

1. Toplumsal Araştırmalarda Yöntem Tartışmaları ve Araştırma Tasarım

Prof. Dr. Ayşe Durakbaşa – Prof. Dr. Neşe Özgen
Katılım Belgesi programının ilk bölümünde toplumbilimlerinde araştırma gelenekleri, bilimsellik ve nesnellik iddiaları, araştırma tasarımı ve araştırma ile meslek etiği alanındaki çeşitli meseleler tartışılacaktır

2. Araştırma Yöntem ve Tekniklerinin Sahada Uygulanması (8 Hafta)

Yrd. Doç. Dr. Yıldırım Şentürk – Yrd. Doç. Dr. Gamze Toksoy 
Katılım programının ikinci bölümünde sosyal bilimlerde niteliksel araştırma yöntem ve teknikleri uygulamalı bir biçimde incelenecektir. Öncelikle programa katılanların ilgi alanları da gözetilerek bir araştırma teması (örneğin İstanbul’da çalışma hayatı, yoksulluk vb.) belirlenecektir. Bu araştırma teması üzerine başka araştırma yöntem ve teknikleri kullanılarak yapılmış olan bir kaç çalışma, eleştirel bir gözle incelenecektir. İnceleme sürecinde amacımız, niteliksel araştırmanın sosyal bilimlere neler katabileceğini tartışmaktır. Yapılan bu inceleme ve tartışmalardan hareketle, söz konusu araştırma konusu niteliksel araştırma yöntem ve teknikleri kullanılarak tekrar sorunsallaştırılacaktır. Bu sorunsal çerçevesinde her bir program katılımcısı kendi saha çalışmasını yapacak ve hazırlamış olduğu metinleri grup içinde paylaşıp tartışacaktır. Atölye formatında sürdürülecek olan programın bu aşamasında, katılımcı niteliksel araştırma yöntem ve teknikleri üzerine tartışma, uygulama ve yazma olanağı bulacaktır

PROGRAM
Toplumsal Araştırmalarda Yöntem Tartışmaları ve Araştırma Tasarım (2 Hafta)

I. Hafta : 8 Ocak 2011

1. Sosyalbilimler ne içindir, kim içindir, nasıl açabiliriz?

Sosyal bilimlerdeki bilgi üretim yapıları (üniversiteler, özel sektör, devlet   kuruluşları, bağımsız ( ?) araştırma kuruluşları, sivil toplum kuruluşları,              piyasa vb) ve araştırmacının konumu

Toplumsal araştırmada nesnellik ve bilimsellik ve angajman : Toplumbilimlerde nesnellik iddiamızı nasıl temellendirebiliriz?

2. Araştırma alanları, toplum bilimsel düşünme yolları ve araçları,  sorunsallaştırma.

Araştırma süreci ve meslek etiği üzerine tartışmalar

II. Hafta : 15 Ocak 2011

1.Toplumbilimlerinde temel paradigmalar:

Paradigmalar-Kuramsal yaklaşımlar-Kuramlar-Metodolojik yaklaşımlar-    Yöntem ve Teknikler arasındaki bağlantılar

Toplumbilimsel düşünme yolları ve araçları: Toplumsal analiz düzeyleri    (Makro-mikro analiz; yapı ve eylem; yapı ya da aktör merkezli analizler vb).

Toplumbilimsel sorunsallar ve toplumsal sorunlar arasındaki bağlantılar.

2.Araştırma Tasarımları :

Araştırmanın bir arayış, çeşitli sondajlar ve yorumlama süreci olarak     deneyimlenmesi: Araştırma sürecine gömülü kuram

Yapılandırılmış ve esnek yapılandırılmış araştırma modelleri

Saha araştırmasının tasarlanması: çeşitli veri kaynakları ve verilere ulaşma    yöntem ve teknikleri/niceliksel ve niteliksel araştırma

Bulguların değerlendirilmesi ve araştırma raporunun yazılması

I ve II. Haftaların Kaynakları :

– Mills, C.W. “Akıl ve Özgürlük Üzerine”, “Siyaset Üzerine”, “Düşün Ustalığı                           Üzerine”, Toplumbilimsel Düşün, Çev. Ünsal Oskay, Der yay. 2000;                            s.271-372.
-Gulbenkian Komisyonu, Sosyal Bilimleri Açın!, Metis yayınlar.ı
– Toplum ve Bilim ve Defter Dergileri.
 
-Sosyal Bilimleri Yeniden Düşünmek, Metis yayınları.
-Weber, Max. The Methodology of the Social Sciences, New York: The Free     Press, 1949.
-Ringer, Fritz. Weber’in Metodolojisi, Kültür ve Toplumbilimlerinin Birleşimi,                              Çev. Mehmet Küçük, Doğu Batı yay., 2003.
– Habermas, Jürgen. On the Logic of Social Sciences, trans. Jerry A. Stark,                       Shierry.
– Weber Nicholsen, Cambridge: Polity Press, 1990.
– Blaxter, Loraine; Hughes, Christina; Tight, Malcolm. How To Research, Open University Press, 1996.
– Ritzer, George. Classical Sociological Theory, Appendix.
– Neuman Lawrence; Toplumsal Araştırma Yöntemleri; Yayınodası yayıncılık

III. Hafta : 22 Ocak 2011

Araştırma Yöntem ve Tekniklerinin Sahada Uygulanması; Niteliksel Araştırma (8 Hafta)

1. Niteliksel Araştırma Yöntem ve Tekniklerinin Sosyal Bilimler açısından önemi ve özgünlüğü

        Geertz, C. (2007) “Bulanık Tarzlar: Toplumsal Düşüncenin Yeniden                      Biçimlendirilmesi”, Yerel Bilgi, Dost Yayınları, s.31- 47
Altuntek, N. S. (2009) “Etnografyanın Yöntembilimsel Araçları”, Yerli’nin                       Bakışı: Etnografya: Kuram ve Yöntem, Ütopya Yayınları, s. 161-202.
Ek Okuma: Altuntek, N. S. (2009) “Etnografik Paradigmalar”, Yerli’nin                           Bakışı: Etnografya: Kuram ve Yöntem, Ütopya Yayınları, s. 45-                          159.

IV. Hafta: 29 Ocak 2011

   Seçilmiş Araştırma Teması üzerine yapılmış önceki çalışmaların incelenmesi.

V.     Hafta: 5 Şubat 2011

Araştırma temasının niteliksel araştırma yöntem ve tekniklerine uygun bir       biçimde yeniden sorunsallaştırılması ve ilk saha çalışmasında yapılacakların       tartışılması.

Shaw, L. v. d. (2008) Bütün Yönleriyle Alan Çalışması: Etnografik Alan                        Notları Yazımı, Birleşik Yayınevi,  1-3. bölümleri okunacak

VI.    Hafta 12 Şubat 2011

İlk saha çalışması

Araştırma temasının sorunsalı göz önünde bulundurularak 1 gün saha    çalışması yapılacak ve sahada notlar alınacak. Daha sonra 2 sayfa metin    yazılıp, gruba gönderilecek.

Yazılacak metinde: 
– sahanın tanımlanması,
 
– sosyal bağlama girilmesi,
 
– sosyal bağlamdaki ilk ilişkilerin tartışılması
 
–  bu ilk saha deneyiminden hareketle sorunsalın yeniden       Kurgulanması  
 
–  yeni açılımların irdelenmesi (kurumlar, kişiler, gruplar, ilgili konular ve         materyaller vs), yapılacaktır.

VII. Hafta: 19 Şubat 2011

Hafta İlk Saha Metinlerinin Tartışılması ve Araştırmanın Yeniden        Tanımlanması

Teslim edilen 2 sayfalık metinler üzerinden tartışma ve sahanın yeniden       sorunsallaştırılması grup içinde tartışılacaktır. Araştırmayı hangi yöne doğru       geliştirebiliriz?

Shaw, L. v. d. (2008) Bütün Yönleriyle Alan Çalışması: Etnografik Alan Notları Yazımı, Birleşik Yayınevi,  4-5. bölümleri okunacak.

VIII. ve  IX. Hafta: 26 Şubat 2011 – 5 Mart 2011

  Araştırma temasının sorunsalı ve önceki hafta yapılan tartışmalar göz        önünde   bulundurularak 2 gün saha çalışması yapılacak ve sahada notlar        alınacak. Daha    sonra 5 sayfalık bir metin yazılıp, gruba gönderilecek.

Yazılacak 5 sayfalık yeni metinde,

– Niteliksel araştırma yapma, araştırma temasını anlamamız açısından nasıl bir katkı sağladı? 
– Araştırma temasıyla ilgili sosyal bağlamdaki farklı aktörlerin konumlandırılması, aralarındaki ilişkilerin irdelenmesi.
 
– Açılımların geliştirilmesi.

X.  Hafta 12 Mart 2011

   Genel değerlendirme:

– 2. Saha çalışması metinlerinin değerlendirilmesi  
– Araştırmanın olası yönelimlerinin tartışılması
 
– Niteliksel Araştırma Yöntem ve Teknikleri ve Yazımı üzerine genel tartışma
 

Shaw, L. v. d. (2008) Bütün Yönleriyle Alan Çalışması: Etnografik Alan                Notları Yazımı, Birleşik Yayınevi,  6-7. bölümleri okunacak.